در این مقاله اتفاقات اسرارآمیز پشت صحنه در فرآیند راه‌اندازی ویندوز ونحوه افزایش سرعت این فرآیند شرح داده می شود .

هنگامی که تلویزیون خود را روشن می کنید . فوراً باتصویر یکی از کانال‌های تلویزیونی مواجه می شوید و یا به طور مشابه تنها اندک زمانی پس از راه‌اندازی تلفن همراه خود می توانید مکالمه ای راتوسط آن برقرار سازید .

اما در مورد کامپیوتر تحت ویندوزتان وضعیت فرق می کند . آیاتاکنون بدین موضوع فکر کرده اید که چرا پس از فشردن دکمه پاور مدت زمان نسبتاً طولانی را بایستی تا بالاآمدن سیستم عامل منتظر بمانید.

در این مقاله راجع به اتفاقاتی که در هنگام راه اندازی ویندوز در پشت پرده به وقوع می پیوندد توضیح و راهبردهایی را جهت افزایش سرعت این فرآیند آموزش می دهیم .

فرآیند راه اندازی

در لحظه ای که سیستم خود را روشن می کنید در طی یک فرآیند حضوری و عملکرد سخت افزارهای کامپیوتر از قبیل پردازنده ، حافظه ودیسک سخت به طور خودکار مورد آزمون قرار می گیرد . نتایج حاصل از این آزمایش ممکن است بر روی صفحه مانیتور ظاهر و یا در پشت لوگوی شرکت مخفی شده باشند .

تمام فرآیند فوق توسط بایوس و در کامپیوترهای سازگار با PC مدیریت شده و هیچ ارتباطی با نوع سیستم عامل ندارد . در واقع این مرحله سیستم را در وضعیتی که قابلیت آمادگی ارجای یک سیستم عامل همچون ویندوز را دارا باشد قرار می دهد .

در مرحله بعد بایوس در دیسک سخت به جستجوی MBR می پردازد . MBR یا رکورد بوت اصلی نخستین سکتور دیسک سخت کامپیوتر محسوب می شود .

هنگامی که بایوس MBR را پیدا می کند صفحه مانیتور در یک لحظه از هرگونه نوشته خالی می شود . در حقیقت این مرحله اولین تماسی است که بین کامپیوتر و ویندوز برقرار می گردد .

چنانچه بارگذاری ویندوز در آخرین فرآیند راه اندازی با مشکل مواجه بوه و یا در صورتی که اکنون کلید F8 را فشار دهید یک منوی بوت بر روی صفحه ظاهر خواهد شد که در آن راهنمای گوناگون ادامه کار با ویندوز از قبیل Safe Mode و Last Knoeh Good Configuration ارائه می گردد . در مرحله بعد ویندوز فایل ها ، درایوها وتنظیماتی را که بایستی در حافظه جای گیرند بارگذاری می کند . در این لحظه است که لوگوی سیستم عامل ویندوز بر روی صفحه نمایان می گردد . در پایان این مرحله صفحه خوشامدگویی ویندوز ظاهر شده و سپس بسته به نحوه پیکربندی ویندوز ممکن است کاربر را جهت برقراری ارتباط با اکانت کاربری اش وادار نماید .

در این هنگام تنظیمات مربوط به کاربر اعمال و سرانجام دسکتاپ ویندوز بر روی صفحه نمایش داده می شود .

اما هنوز فرآیند راه اندازی کاملاً به اتمام نرسیده است . برنامه هایی که مقرر گردیده همزمان با ویندوز به اجرا درآیند در این مرحله بارگذاری می شوند .

در صورتی که تعداد این برنامه ها قابل توجه باشد مجبور خواهید بود دقایقی را تا پیش از در اختیار گرفتن کنترل کامل کامپیوتر خود صبرنمائید .

چنانچه می خواهید دقیقاً از نحوه بارگذاری ویندوز آگاهی حاصل نمائید ، ابتدا با فشردن همزمان کلیدهای Windows و R کادر مکالمه Run را فراخوانی و عبارت MSConfig را در آن تایپ نمائید .

با فشردن Enter ابزار System Configuration اجرا می گردد . به تب Boot ( یا در XP تب Boot.ini ) رفته گزینه Os boot information (یا «/SOS در XP) را تیک بزنید . در نهایت کافی است بر روی OK و سپس Restart کلیک نمائید .

افزایش سرعت

خوشبختانه می توانید با اعمال یکسری ترفندهای خاص فاصله زمانی بین روشن کردن کامپیوتر و استفاده از سیستم عامل را به حداقل برسانید :

ابتدا به کنترل پنل رفته ، در ویندوز 7 و ویستا پنچره Programs and Features و در XP پنجره Add or Remove Programs را باز کنید . در میان لیست برنامه های نصب شده آن هایی را که دیگر بکار نمی برید از سیستم حذف کنید . چنانچه این برنامه ها همزمان با ویندوز اجرا می شوند دراین صورت حذف آن ها موجب افزایش سرعت فرآیند راه اندازی خواهد گردید .

در گام بعدی به سراغ برنامه هایی بروید که همزمان باویندوز اجرا می گردند . برای این کار در منوی استارت ابتدا بر روی All Programs  و سپس Startup کلیک نمائید .

برخی از برنامه ها ممکن است جزء موارد لازم و ضروری جهت سلامتی سیستم عامل تلقی گردند (مانند آنتی ویروس ها) اما سایر برنامه ها که حذفآن ها از فرآیند راه اندازی خللی به عملکردشان واردنمی سازد رامی توانید از لیست خارج سازید .

لازم به یادآوری است توسط تب Startup در ابزار MSConfig نیز می توانید برنامه ‌هایی را که با ویندوز اجرا می گردند مشاهده و اجرای آن ها را در فرآیند راه اندازی غیر فعال نمائید .

یکی دیگر از ابزارهای رایگان در این زمینه Starter نام دارد که می توانید آن را از طریق سایت www.snipca.com/x1281 دریافت کنید .

هاردیسک خود را مرتب و یکپارچه سازید :

چند تکه شدن و پراکندگی آن ها در قسمت های مختلف هاردیسک در کندی فرآیند راه اندازی سیستم عامل بی تأثیر نیست .

چرا که ویندوز را در یافتن و بارگذاری فایل ها کمی با مشکل مواجه ساخته و سرعت دستیابی به دیسک را کاهش می دهد .

نسخه های اخیر ویندوز ابزارهایی را در اختیار کاربران قرار می دهند که می توانند فایل‌ةا را از نو آرایش کنند . بدین منظور کافی است در منوی Start به مسیر زیر بروید :

All Programs>Accerssories>SystemTools>DiskDefragment

ترفندهای پیشرفته

روش های پیچیده دیگری نیز وجود دارد که منجر به کاهش زمان بارگذاری سیستم عامل خواهد شد . یکی از این ترفندها که سرعت بالا آمدن ویندوز راچند ثانیه ای افزایش خواهد داد غیر فعال کردن لوگوی ویندوز است .

برای اینکار بایستی در ابزار MSConfig وارد تب Boot  یا Boot.ini شده در ویندوز XP کلیک  کرده ، سیستم را مجدداً از نو راه‌اندازی نمائید .

به طور مشابه با اعمال تغییراتی در بایوس نیز می توان مدت زمان فرآیند بالا‌آمدن سیستم عامل راتا حدی کاهش داد .البته این ترفند به افراد مبتدی توصیه نمی شود.

کامپیوتر را از نو راه‌اندازی کرده و با فشردن دکمه مربوطه (معمولاً دکمه Del یا F2) به صفحه تنظیمات بایوس وارد شوید . به دنبال بخش مربوط به بوت سیستم بخصوص گزینه ای که در ارتباط با راه‌اندازی است بگردید .

این بخش معمولاً با عناوینی چون «Boot Priority» یا «Boot Order» مشخص شده است .ب هتر است به جای درایو CD یا DVD و یا فلاپی ، عملیات بوت از طریق دیسک سخت صورت بپذیرد . لذا این قسمت را بر روی گزینه Hard Disk تنظیم نمائید .

بعلاوه بررسی کنید که آیا گزینه مربوط به آزمون سریع حافظه فعال است یا خیر. فعال بودن این گزینه سرعت راه اندازی سیستم عامل را تا حدی بهبود می بخشد .

تغییرات اعمال شده در بایوس را ذخیره و از آن خارج شوید . در غیر خوشبینانه ترین حالت احتمالی چنانچه فعالیت کامپیوتر با مشکل مواجه گشت مجدداً  وارد صفحه بایوس شده گزینه ای را که مرتبط با بارگذاری تنظیمات پیش فرض fail-Safe (ادامه عملیات بدون از دست رفتن یا خراب شدن برنامه ها و داده ها ) است را انتخاب ، تغییرات اعمال شده را ذخیره نموده از آن خارج شوید .

نکته ای در پایان

اکنون تا حد زیادی به آنچه در حین فرآیند راه‌اندازی سیستم عامل رخ میدهد ، آگاهی پیدا کرده اید . درهر صورت باید به این نکته توجه داشته باشید که بخشی از فرآیند راه اندازی لازم و ضروری است . همانطور که در این مقاله آموزش داده شد می توان با اعمال ترفندها وروش هایی فرآیند را بهینه‌تر و سریع تر نمود ، اما انتظار معجزه نداشته باشید .

به عبارت دیگر تنها راه ممکن برای اینکه هیچ گاه منتظر تأخیردر بالا آمدن سیستم عامل خود نباشید آن است که کامپیوترتان را همواره روشن نگه دارید و یا بجای خاموش کردن ، آن رادر وضعیت Sleep قراردهید . البته پیش از آن خود را برای پرداخت یک قبض سنگین و یا افزایش سطح کربن اشغال شده ، آماده کنید .