بعيد مي دانم چيزي در مورد سيستم عامل جديد گوگل با نام Chromeنشنيده باشيد . البته ممكن است با ديدن نام Chrome تعجب كنيد ؛ بلكه Chrome نام مرورگر اينترنتي شركت گوگل هم هست ؛ سيستم عامل Chrome هم خود در واقع يك مرورگر است ؛ به عبارتي در حقيقت Chrome بر پايه مرورگري بنا شده كه خود يك سيستم عامل است .
گوگل همچنين از جامعه منبع باز دعوت نموده تا در امر طراحي و توسعه هر چه بيشتر اين سيستم عامل، وي را ياري دهند . گوگل تعريف زيادي از Chrome كرده حساب ويژه اي روي آن باز نموده است؛ اين شركت معتقد است سيستم عاملاش ، شيوه جديدي در تعامل و كار با كامپيوترهاي شخصي ايجاد خواهد ؛ البته وجود چندين ويژگي جديد ثابت مي كند كه تعريف و تمجيدهاي گوگل آنقدرها هم بي پايه و اساس نيست.
ويژگيهاي برجسته
جزئياتي كه گوگل درباره سيستم عامل خود منتشر كرده ، وجود چيزي فراتر از يك سيستم عامل را از Chrome به تصوير مي كشد . سيستم عامل Chrome از پلتفرم هاي سخت افزاري خاصي استفاده
مي كند : مثلاً از فناوري فلش براي ذخيرهسازي داده ها ، Firmware هاي خاص و تعدادي ديگر از ابزارها و لوازم جانبي ديگر كه هنگام تعبيه شدن در ابزارها و كامپيوترهاي سازگار با Chrome ، همگي توسط گوگل هم بايد تأييد شوند .
همچنين خود سيستم عامل در پارتيشني فقط خواندني (Read Only) قرار دارد كه امكان دسترسي پردازش هايي كه توسط كاربر روي سيستم انجام مي شوند ، به آن وجود ندارد . اين ويژگي يك مزيت بسيار بزرگ امنيتي است ، چرا كه بدافزارهاي گوناگون نمي توانند هيچگونه عمليات مخربي روي
فايل هاي سيستم عامل انجام دهند . همانطور كه گفتيم Chrome تنها ابزارها و وسايل جانبي كه مورد تأييد گوگل باشند را پشتيباني مي كند و از اين رو خيال گوگل از ناحيه پايداري و امنيت سيستم عاملاش كاملاً راحت است . البته دستگاهي كه گوگل قصد عرضه آن را به كاربران دارد ، نمي توان يك نت بوك ناميد ، بلكه شايد بتوان آن را وسيله اي ابر محور محسوب كرد كه بيشتر به يك گوشي موبايل هوشمند شبيه است ، تا به يك نتبوك .
سرعت و بازي
گوگل قول داده كه سيستم عامل Chrome تجربه اينترنت پرسرعتتري را نسبت به مرورگر اينترنتي Chrome براي كاربران فراهم كند و وقوع چنين امري از سوي اين شركت چندان دور از انتظار هم نيست . از آن جايي كه اين شركت پروتكل TCP/IP خاص خود را در سيستم عامل Chrome استفاده مي كند ، گوگل مي تواند آن را براي ترافيك هاي HTTP اينترنت بهينه سازي نموده و سرعت تعداد اتصالات همزمان را بالا برده و همچنين زمان هاي وقفه و تأخير بارگذاري صفحان وب را كمتر كند .
در عين حال توانايي هاي بالقوه سيستم عامل Chrome براي بازي كردن را هم نبايد دست كم گرفت. سرپرست تيم مهندسي سيستم عامل Chrome يعني آقايMatthew Papakipos قبلاً در شركت nVidia سمت رهبري معماري اين شركت را داشته است . گوگل هم چندي پيش شركت Peakstream را كه ميان افزار GPGPU را ارائه كرده و متعلق به شخص آقاي Papakipos است را خريداري نمود . آقاي Papakipos يكي از افراد شاخص در پروژه اخير شركت گوگل با نام O3D API است . براي روشن شدن بحث لازم به ذكر است ، O3D API به ابزارهاي جاوا اسكريپت تحت وب اجازه مي دهد از كارت گرافيك دستگاه براي افزايش سرعت استفاده كنند ، كه در مورد سيستم عامل Chrome به اين معني است كه شما مي توانيد صحنه هاي 3 بعدي را با سرعت تمام در مرورگر خود مشاهده نماييد . البته انتظار اين را نداشته باشيد كه به اين زوديها بتوان بازي Far Cry را در Chrome اجرا نماييد ، اما امكان اجراي بازي هاي جالب و ساده در اين سيستم عامل مهياست .
خداحافظي با فايل ها ، سلامي دوباره به URLها
در سيستم عامل Chrome ، همه اطلاعات كاربر در فضاي ابرها (Cloud) قرار خواهند داشت . Chrome فرض را بر اين مي گذارد كه نسخه اصلي اطلاعات و دادههاي شما در فضاي ابري قرار دارد و بنابراين فقط براي دسترسي سريعتر، اين داده ها را در حافظه خود كش (Cache) مي نمايد ؛ زماني كه شما تغييري در داده ها اعمال كنيد ، اين تغييرات به طور نامرئي به داده هايي كه در محيط ابرها قرار دارند اعمال مي شوند ؛ چقدر لذت بخش ! تصور كنيد كه نيازي به يدك كشيدن داده ها در هر جايي در كامپيوترتان نداشته باشيد ، كافي است به اينترنت وصل شده ، وارد حساب كاربري تان شده و نهايتاً تمامي فايل هايتان را مشاهده كنيد .
البته ايرادي كه به اين ويژگي مي توان گرفت ، بحث طولاني شدن URL يا همان آدرس اينترنتي است كه فايل ها در آن قرار دارند . متأسفانه آدرس هاي اينترنتي معمولاً دراز بوده و سر و كله زدن با آنها واقعاً حوصله مي خواهد . در واقع به جاي اينكه كاربران مجبور باشند اقدام به كپي و جاي گذاري URLها كرده و يا به طور دستي اقدام به تايپ آنها كنند ، گوگل بايد به دنبال راهي باشد كه URL ها را به طور كلي پنهان نمايد تا به اين ترتيب كاربران بتوانند به فايل هاي موجود در ابرها ، دسترسي آسانتري داشته باشند .
Chrome شباهتي به لينوكس ندارد
در واقع Chrome هم مانند پروژه هاي منبع باز و مطرح ديگري مانند سيستم عامل Moblin شركت اينتل و توزيع Ubuntu بر پايه كرنل لينوكس بنا شده ، ولي نبايد انتظار رابط كاربري شبيه به توزيع لينوكس را در آن داشت . در حقيقت با روشن كردن دستگاهي كه از Chrome استفاده مي كند ، شما مستقيماً وارد محيط مرورگر Chrome مي شويد ؛ خبري از صفحات خوشامدگويي و پنجرههاي آماده به كار شدن و ... نيست . همچنين زمان كنوني بوت شدن اين سيستم عامل ، عملاً 7 ثانيه بوده و گوگل به سختي در حال تلاش براي كمتر كردن اين زمان است .
در عين حال نيازي به نگراني كاربران در مورد مسائل مربوط به نگهداري و مراقبت از سيستم عامل نيست . زيرا به روز رساني ها و پچ ها به طور خودكار از وب دريافت شده و نصب مي شوند و سيستم عامل شما را از اين موضوع مطلع خواهد كرد .
عدم شباهت Chrome باAndroid
زماني كه در حدود 2 سال پيش ، گوگل پرده از سيستم عامل Android براي گوشي هاي هوشمند برداشت ، توجه بسياري را به خود جلب كرد . سپس زماني كه خبر عرضه سيستم عامل Chrome منتشر شد ، گمانه زني هاي بسياري در مورد هدف گوگل براي يكپارچه سازي تجربه كار با كامپيوترها و ابز ارهاي دستي مثل تلفن هاي همراه به گوش مي رسيد و بسياري تصور مي كردند گوگل با اين كار قصد شكست مايكروسافت و اپل را دارد .
اما چنين امري دور از انتظار است . سيستم عامل Chrome سعي ندارد محيط دسكتاپ ، ويجت ها و يا APIهاي Android را طراحي مجدد كرده و آنها را به كاربران ارائه دهد .
به عبارتي به اين زوديها نبايد منتظر اجراي Chrome روي گوشي هاي هوشمند باشيد . همانطور كه گفتيم ، دستگاهي كه گوگل در اختيار كاربران خواهد گذاشت چيزي شبيه به نوت بوكها خواهد بود . ضمناً تصور نكنيد سيستم عامل Chrome نسل بعدي Android خواهد شد و يا با اين سيستم عامل پلي ميان گوشي هاي هوشمند و كامپيوترهاي شخصي مي شود . در واقع مي توانيد به دستگاهي كه گوگل قصد ارائه آن را دارد ، با عنوان نسل جديد نت بوك ها يا به عبارتي نسل دوم نت بوك ها نگاه كرد.
جايگزيني براي ويندوز يا Mac OS X ؟
اگر مشتاق هستيد Chrome را پيدا كرده و روي كامپيوتر خود نصب كنيد ، بعد از نصب و هنگام اولين ورودتان به محيط آن ، نيازي به حبس كردن نفستان در سينه نداريد . از جهاتي فكر نكنيد وارد محيط كاربري جديد و رويايي خواهيد شد . بي شك اگر با مرورگر اينترنتي Chrome سر و كله زده باشيد ، مي توانيد مطمئن باشيد تجربه اي نزديك از كار با سيستم عامل Chrome را چشيدهايد . اگر چه گوگل سورس Chrome را تحت مجوز منبع باز ارائه كرده ، اما هدف غايي اين شركت ، ساخت يك سيستم عامل جديد و همه كاري براي رقابت با ويندوز يا Mac OS X نيست .
ناگفته نماند در دستگاهي كه از Chrome استفاده مي نمايد ، نمي توانيد سيستم عامل Chrome را حذف كرده و سپس ويندوز جايگزين كنيد . حافظه داخلي چنين دستگاههايي بسيار محدود بوده و ضمناً خبري از BIOS هم روي آنها نيست . گوگل سخت افزار دستگاه خود را هماهنگ با سيستم عاملاش كرده است ؛ چيزي شبيه به كار شركت اپل در ارائه سخت افزارهاي مخصوص سيستم عامل Mac OS X .
عدم اجراي نرم افزارهاي محبوب كنوني در Chrome
اوايل شروع به كار Chrome ، مسائل زيادي حول استفاده اين سيستم عامل از نرم افزارها ، مطرح بود و دقيقاً مشخص نبود Chrome از چه پلتفرمي پشتيباني خواهدكرد . آيا Open Office . org در آن تعبيه مي شد ؟ WINE چطور ؟ شايد هم نرم افزارهاي ويندوز روي آن نصب مي شدند .
اما گوگل سورپرايزي عجيب براي همه داشت ؛ هيچگونه نرمافزاري با Chrome عرضه نخواهد شد و ضمناً كاربران هم نمي توانند نرم افزارهاي مورد علاقه خود را روي آن نصب كنند. همه نرم افزارهاي اين سيستم عامل تحت وب بوده و خبري از نرم افزارهاي رايج كنوني نخواهد بود .
اين در حاليست كه توسط دستگاهي كه از Chrome استفاده مي نمايد ، نه تنها مي توانيد به راحتي هرچه تمامتر ايميل هاي خود را چك كنيد ، بلكه قادر به ايجاد اسناد ، خلق صفحات گسترده ، تماشاي فايل هاي ويدئويي ، گوش دادن به موسيقي و چت با دوستانتان هم خواهيد بود ؛ همه اين كارها با استفاده از نرم افزارهاي تحت وب انجام خواهند شد . به عبارتي Chrome شما رامستقيماً به دنياي وب 2 خواهد برد .
بله ، دنياي جديدي تجربه خواهيم كرد ، نه ؟ جالب است ؛ مثلاً شما يك كول ديسك USB به دستگاهي كه از Chrome استفاده مي كند متصل مي كنيد اما سيستم عامل به خودي خود و بدون استفاده از نرم افزارهاي بيروني نمي داند با آن چه كند .
تاريخ عرضه
اگرچه گوگل هم اكنون سورس سيستم عامل خود را در اختيار همگان قرارداده و نمونههايي آزمايشي از آن توزيع شده است ، اما خوب است بدانيد تا اواخر سال 2010 بايد منتظر دستگاههايي باشيد كه Chrome به طور پيش فرض روي آنها نصب است . گوگل هيچ صحبتي هم در مورد قيمت چنين دستگاههايي نكرده است ، اما از گوشه و كنار خبر مي رسد كه احتمالاً دستگاههاي Chrome قيمتي پايينتر از نت بوكهاي كنوني خواهند داشت .
نگاهي به مزايا و معايب سيستم عامل Chrome
در اين بخش از مقاله ، به بررسي اجمالي مزايا و معايب دست پخت جديد گوگل مي پردازيم :
مزايا :
سرعت بوت باور نكردني
3 ثانيه !؟ باور نكردني است نه ؟ البته اين اظهار نظر اوليه گوگل بود ، اما همان طور كه در قبل ذكر كرديم ، در بررسي اوليه ، اين زمان به 7 ثانيه تبديل شد كه باز هم در مقايسه با سيستم عامل رقيب ، بسيار عالي است .
البته بايد توجه داشته باشيد ، دستگاههايي كه از Chrome استفاده مي كنند ، هيچ نرم افزاري روي خود ذخيره نمي كنند (چون همه چيز مبتني بر محيط ابري و وب 2 خواهد بود ) .
علاوه بر اين Chrome مستقيماًٌ با سخت افزارها ارتباط برقرار مي كند . در حقيقت تنها ابزارهايي كه كامپيوترهاي سازگار با Chrome اجرا خواهند كرد ، آنهايي هستند كه در فضاي ابري (Cloud) و درون مرورگر خود سيستم عامل اجرا مي شوند . يكي از مهمترين دلايل اين كار ، بالا بردن سرعت بوت شدن سيستم است . در نتيجه بدون وجود هيچ نرمافزار داخلي و وجود سخت افزارهاي تأييد شده توسط گوگل ، كامپيوتر نيازي ندارد كه ليست بلند بالايي از ابزارهاي و درايورها را در طول پروسه بوت چك كرده و ضمناً برنامههاي مورد نياز را هم در حافظه بارگذاري نمايد .
با توجه به اطلاعات موجود ، احتمالاً كامپيوترهايي كه از سيستم عامل Chrome استفاده مي كنند را همانند يك تلويزيون روشن خواهيد نمود . كافي است دكمه روشن شدن را فشار دهيد تا بعد از چند ثانيه ، مرورگر اين سيستم عامل را به همراه آخرين پنجرههاي باز شده مشاهده نماييد .
امنيت فوقالعاده بالا
همانطور كه در بالا هم اشاره شد ، آن قسمت از سيستم عامل كه براي تعامل و ايجاد رابطه با كامپيوتر نياز است ، در يك قسمت فقط خواندني (Read Only) از حافظه مستقر مي شود . ديگر بخش هاي سيستم عامل نيز با مرورگر Chrome يكپارچه سازي مي شوند و به روز رساني هاي امنيتي براي نصب شدن ، به چيزي جز يك راهاندازي مجدد سيستم نياز ندارند .
در عين حال سيستم عامل Chrome مي تواند چندين ابزار تحت وب را از طريق چندين كاربرگ مختلف (Tab) اجرا نمود كه هر كدام از اين كاربرگ ها هم مستقل از بقيه كاربرگها عمل كرده و در نتيجه وجود يك ضعف و آسيبپذيري در يك ابزار تحت وب ، نمي تواند منجر به بروز مشكل در ابزارهاي ديگر شود .
ضمن اينكه اطلاعات كاربر كه بسيار كم و جزئي بوده ، در خود دستگاه ذخيره شده و كد گذاري مي شوند . اطلاعات كاربر محدود به آيتم هايي همچون تنظيمات دلخواهي (Preferences) است كه شما اعمال و ذخيره مي نماييد . همچنين تمامي ديگر دادهها و اطلاعات در فضاي ابري ذخيره مي شوند .
ضمناً تنظيمات دلخواه كاربر (Preferences) به يك حساب كاربري در فضاي ابري نياز ارسال مي شوند. بنابراين اگر به هر دليلي كامپيوتر خود را دست داديد (مانند دزديده يا گم شدن) ، كافي است از روي كامپيوتري ديگر وارد حساب كاربري خود شويد ؛ بدين ترتيب خواهيد ديد كه تمامي اطلاعات و تنظيمات دلخواهتان ، سرجاي خود هستند .
پشتيباني از معماري پردازنده هاي X86 و ARM
گوگل به طور مشخص در ابتداي كار ، نت بوك هاي بر پايه پردازندههاي Intel را هدف قرار داده است ، اما بعد از مدتي اين شركت تصديق كرد كه پردازنده هاي ARM را نيز پشتيباني خواهد نمود . البته اين اتاق قابل پيشبيني بود ، چرا كه ARM در مقايسه با Atom ، پلتفرم بهتري براي سيستم عامل Chrome خواهد ساخت ؛ خصوصاً زماني كه پردازنده Cortex A9 عرضه شود . در اين صورت عمر باتري بالا خواهد رفت و ضمناً قيمت دستگاه هم پايين خواهد آمد . احتمالاً تا اواخر امسال دستگاهي بر پايه ARM در اختيار خواهيم داشت كه حدود 200 دلار قيمت خواهد داشت . گوگل قول داده است كه پشتيباني خاصي در Chrome براي اين دو پردازنده كه به صورت گسترده در نت بوك ها به كار گرفته مي شوند ، به كار گيرد .
منوي ابزارها
شواهد حاكي از اين امر است كه به زودي ابزارهاي جديد تحت وب هماهنگ و بهينه شده براي سيستم عامل Chrome عرضه مي شوند و اين سيستم عامل نيز آنها را در يك برگه دائمي كه منوي ابزار يا Application Menu نام دارد ، قرار مي دهد . اين امر به كاربران كمك مي كند به راحتي بتوانند ابزارهاي جديد را دم دست داشته باشند ؛ ضمناً طراحان و برنامه نويسان هم از اين ويژگي جديد بهره برده و راحت تر مي توانند ابزارهاي جديد خود را در معرض ديد كاربر قرار دهند .
همچنين هر ابزار تحت وبي كه در مرورگرهاي استاندارد كنوني به راحتي اجرا شود ، با كامپيوترهايي كه از سيستم عامل Chrome استفاده مي كنند نيز سازگار خواهد بود . اما Chrome روي پشتيباني از پروتكل هاي جديدي مانند HTML5 تمركز كرده است ، چرا كه اين چنين پروتكل هايي علاوه بر انواع تغييرات و بهينه سازي هاي اعمال شده ، به صورت پيش فرض و بسيار عالي از ابزارهاي غني شده اينترنت نيز پشتيباني مي كنند .
سورپرايزي عجيب براي پشتيباني از آفيس مايكروسافت
اگر از مدير اجرايي گوگل در مورد مشاركت و همكاري مايكروسافت در Chrome سوال كنيد ، جواب كليشه اي جالبي خواهيد شنيد : مشتري مداري ! گوگل تنها به فكر راحتي و آسايش كاربران بوده و كاري به كار رقبا ندارد ! اخيراً در همايشي كه براي معرفي Chrome بر پا شده بود ، نكته اي جالبي توجه حضار را به خود جلب كرد . سيستم عامل Chrome اسناد آفيس را با استفاده از نسخه تحت وب آفيس با نام Microsoft Office Live كه هم اكنون در اختيار كاربران سرويس Live اين شركت است، باز و ويرايش خواهد نمود . فرضاً اگر كاربري روي يك سند *.XLS كليك نمايد ، سيستم عامل Chrome ابزار Excel مايكروسافت را درمرورگر و از طريق سرويس Live باز كرده و امكان مشاهده و اعمال تغيير در آن را فراهم مي كند .
معايب :
منتظر چه نوع دستگاهي از سوي گوگل باشيم ؟
گوگل ادعا نمي كند كه دستگاه تحت وبي و ابر محوري كه قصد ارائه آن را دارد ، جوابگوي نياز تمامي كاربران در هر زمينه اي خواهد بود ؛ درعوض سياست گوگل اين است كه كليه كساني را كه داراي كامپيوترهاي شخصي معمولي هستند ، ترغيب به استفاده و بهرهگيري از ابزار خود نمايد ؛ در حقيقت بايد بدانيد كه نمي توانيد انجام تمامي كارهاي ريز و درشت خود را به ابزار تحت وب گوگل بسپاريد . البته گوگل دقيقاً مشخص نكرده است دستگاهي كه قصد ارائه آن را دارد ، يك نت بوك است يا چيزي شبيه به تلفنهاي هوشمند ؛ به هر حال بايد منتظر بود .
ابهام در مورد استفاده از ابزار گوگل بدون اتصال اينترنتي
دستگاه گوگل تكيه شديدي به اينترنت دارد . به عبارتي تنها راهي كه براي كار با ابزارها و نرم افزارها هنگام عدم دسترسي به اينترنت وجود دارد ، اين است كه سازندگان ابزارهاي تحت وب ، مكانيزمهاي خاصي را در ابزارهاي خود تعبيه نمايند كه به وسيله Chrome هم پشتيباني شوند تا به اين ترتيب ابزارها بتوانند بدون اتصال به اينترنت ، كار خود را انجام دهند . گوگل اشاره خاصي به اين نكرده است كه چگونه انجام چنين چيزي امكان پذير است ، اما حتمال مي رود از طريق سرويس Google Gears چنين امكاني فراهم شود .
در اين رابطه Gears روشي است كه توسط گوگل براي دسترسي آفلاين به ابزارهاي سرويس Google Apps مورد استفاده مي گيرد . البته ابزارها بايد بتوانند از اين سرويس پشتيباني كنند كه درحال حاضر تعداد بسيار كمي از آنها چنين قابليتي را دارند .
عدم اجراي نرم افزارهاي Android روي دستگاه هاي Chrome
نرم افزارهاي طراحي و ساخته شده با Android بايد توسط سيستم بارگذاري شوند و بنابراين به طور خودكار و پيش فرض با سيستم عامل Chrome سازگار نيستند .
عدم امكان اضافه كردن مرورگر اينترنتي دلخواه
مرورگر مخصوص گوگل با نام Chrome ، به طور پيش فرض در سيستم عامل Chrome تعبيه شده است . اگر فايرفاكس يا IE را دوست داريد ، نمي توانيد آنها را روي Chrome نصب نماييد . هرچند گوگل در جواب به چنين ايرادي اشاره مي كند كه Chrome منبع باز است ؛ به اين معني كه بنياد موزيلا و يا مايكروسافت مي توانند كدهاي سيستم عامل اش را گرفته و سيستم عامل Chrome دلخواهشان را ساخته و مرورگر دلخواه و مورد علاقه شان را در آن تعبيه كنند . اين البته ايده جالب و زيركانه اي است ، اما به نظر شما چند درصد احتمال اين كار وجود دارد ؟
شك و ترديد در مورد پلاگ اين ها
(Plug-in)
همانطور كه قبلاً هم ذكر كرديم ، گوگل اظهار كرده است كه به شدت روي استفاده از HTML5 براي سيستم عامل Chrome تكيه كرده است ؛ HTML5 علاوه بر تمامي ويژگيهاي جالبي كه دارد ، از فرمت استاندارد رسانه اي غني شده اي استفاده مي كند . به اين ترتيب نيازي نيست كه اقدام به دانلود افزونه هايي مانند Adobe Flash و Silverlight مايكروسافت كنيد .
متأسفانه در حال حاضر تنها تعداد كمي از وب سايتها ، از استاندارد HTML5 استفاده مي كنند . البته گوگل قول داده كه تا هنگام عرضه نهايي دستگاههايي كه از Chrome استفاده مي نمايند ، قابليت پشتيباني از Flash را به آنها اضافه مي كند ،اما در مورد پشتيباني از Silverlight اظهار نظر خاصي نكرده است .








